Tư vấn học đường và môi trường giáo dục

  1. Tư vấn học đường ( TVHĐ) từ lâu đã không còn xa lạ với hệ thống giáo dục nước ta. Tuy vậy, việc tìm hiểu, thừa nhận tầm quan trọng, xây dựng đội ngũ tư vấn viên và tạo điều kiện cho nhà tâm lý hoạt động trong môi trường giáo dục của một nhà trường chưa được quan tâm đúng mức. Tư vấn viên tâm lý được đào tạo định chuẩn làm việc trong nhà trường, là nhân tố thật sự góp phần cải thiện môi trường giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục. Tư vấn học đường hiện nay ở Việt Nam, vẫn chưa thống nhất ý nghĩa và tên gọi (tham vấn hay tư vân tâm lý, tư vấn tâm lý học đường có tư vấn hướng nghiệp hay không…) Ngay trong lịch sử hình thành tư vấn trong trường học trên thế giới và nhất là ở nước Mỹ, đều phải trải qua một quá trình hình thành với nhiều cách hiểu khác nhau theo các trường phái học thuyết khác nhau. Từ đầu thế kỷ 20, tư vấn học đường chỉ là tư vấn hướng nghiệp, nặng về tư vấn thông tin (consultant) sử dụng kết quả chẩn đoán tâm lý, tính cách con người và nghề nghiệp, và những thông tin về thị trường lao động, dự báo nhu cầu nhân lực được đưa vào trường học với Jesse B.Davis, Frank Parsons, và Cliffort Beer. (Gladding,2000). Phải đợi đến những năm 1950,1960, với những công trình công bố của Carl Rogers. và những lý thuyết gia tiếp theo, góp phần làm nổi bật chức năng của hoạt động tư vấn tâm lý (counseling) trong tư vấn học đường. Như vậy, tư vấn học đưởng là tên gọi riêng của một hoạt động chuyên nghiệp có chức năng chủ yếu được định nghĩa, mô tả rõ ràng do chính những người tiên phong trong nghiệp vụ xây dựng từng bước tạo nên những đặc điểm phẩm chất, tính nhân văn và địa vị khoa học ứng dụng trong đời sống. Tư vấn viên tâm lý (counselors) ngày nay đang hoạt động ở các lãnh vực,các cơ sở khác nhau: trường học, bệnh viện, nhà điều dưỡng, trung tâm tâm thần, trại cải huấn, nhà tù…

Tư vấn học đường và môi trường giáo dục

Năm 1945, Good trong tự điển Giáo dục đã cho rằng “ Tư vấn tâm lý là hoạt động giúp đỡ con người có tính cá nhân, những vấn đề riêng tư, vấn đề học hành, và nghề nghiệp.(Good,1945,trg104). Từ đây, nhiều tác giả đã đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau liên quan đén tư vấn tâm lý theo quan đểm riêng của  những học thuyết khác nhau. Carl Rogers với quan điểm thân chủ tọng tâm thì “ Tư vấn tâm lý là một tiến trình qua đó bản nhiên của tự thân thân chủ được giải tỏa, trong mối quan hệ an toàn với tư vấn viên, đấy là nơi thân chủ phủ nhận những trải nghiệm đã được nhận thức, chấp nhận trước đó, hội nhập vào một bản thân đã thay đổi” (Purkey & Schmidt, 1996,trg149). Ngược lại với quan điểm trên, những người theo học thuyết hành vi định nghĩa tư vấn tâm lý là “Một tiến trình học hỏi thu được những kỹ năng mới mà với những kỹ năng đó làm thay đổi và kiểm soát hành vi của họ”(George &Cristiani,1990). Phái Tâm lý Động lực (Psychodynamic) có người định nghĩa tư vấn tâm lý như “Một tiến trình làm giảm bớt nỗi lo lắng của thân chủ, quản lý được những giới hạn để cho cái tôi (ego) xác lập chức năng trong một cách thái khác biệt và hiệu lực hơn”. Qua tư vấn, thân chủ sẽ được có cơ hội hiểu biết về chính mình, về cuộc sống của mình với những người chung quanh…Còn nhiều khái niệm mở rộng về tư vấn tâm lý, tuy vậy hiện nay tư vấn tâm lý được hiểu thống nhất “là một tiến trình ngắn hạn, liên nhân cách, dựa vào học thuyết, giúp đỡ người khác, mà người đó cơ bản còn ở trạng thái tâm lý lành mạnh để giải quyết những vấn đề liên quan đến sự phát triển nhân cách, định vị, định hướng cuộc sống.” (Gladding,1996, trg 8); Bao hàm cả hướng nghiệp.

           Tư vấn tâm lý học đường (School Counseling - tư vấn học đường – TVHĐ) là một tiến trình giúp đỡ sinh viên học sinh, các vị phụ huynh hoặc thầy cô giáo, tự tìm hiểu mình, biết được những đặc điểm tính cách, những năng lực tiềm ẩn và những hành vi của họ đã ảnh hưởng đến những người khác như thế nào. Đồng thời giúp họ chọn cách giải quyết vấn đề tối ưu trong chiến lược định hướng phát triển của những người này khi có nhu cầu. Tư vấn viên trường học được đánh giá chuyên nghiệp hay không qua mối quan hệ tư vấn tâm lý mà nhà tư vấn tạo được với học sinh, phụ huynh và quý thầy cô trong nhà trường, từ đó góp phần làm tốt hoạt động giáo dục học sinh và mối quan hệ giữa ba môi trường giáo dục gia đình học đường và xã hội .

Tư vấn học đường và môi trường giáo dục

  1. Vai trò xúc tác của tư vấn viên tâm lý vào môi trường giáo dục

Tư vấn viên trong các chương trình tư vấn học đường trước đây, được gọi là là nhà tư vấn hướng dẫn, tư vấn giáo dục, khải đạo, phụ đạo (guidance counselor, educational counselor), nhưng nay thống nhất gọi là tư vấn viên học đường (School counselor) .  Từ sơ khai người làm tư vấn học đường là tư vấn hướng dẫn (giudance counselor) hoặc tư vấn giáo dục (education counselor) nhưng ngày nay, tư vấn viên học đường còn thường làm những việc có liên quan đến việc biện hộ, bênh vực, giúp đỡ tất cả học sinh từ việc học tập, đến định hướng nghề nghiệp, những thành đạt có ý nghĩa cá nhân và xã hội trong trong các trường học từ tiểu học đến trung học … (ASCA, 2005).  Hằng ngày , người làm tư vấn học đường tham gia tích cực vào việc hỗ trợ giáo dục, đào tạo học sinh, hoạt động bảo vệ, biện hộ, phòng ngừa các hành vi bạo hành, giúp học sinh định hướng, xây dựng kế hoạch nghề nghiệp, và vô số công việc khác làm thay người làm công tác giáo dục và công tác y tế xã hội trong nhà trường. Tư vấn viên học đường là một giáo dục viên quan trọng trong đội ngũ giáo dục viên của nhà trường. Giúp đỡ tất cả học sinh trong lãnh vực chăm lo kết quả học tập, hỗ trợ phát triển, cá nhân, xã hội, phát triển nghề nghiệp, đảm bảo người học trò ngày nay sẽ là người lớn trưởng thành hữu ích, biết tự điều chỉnh, làm chủ chính mình trong tương lai. Bất kể là tư vấn viên học đường cấp tiểu học cấp trung học cơ sở, hay phổ thông trung học đều là người giữ nhiệm vụ và có chức năng quan trong bộ phận lãnh đạo giáo dục học sinh. Họ là người cung ứng những sự trợ giúp, nâng đỡ học sinh trong hoạt động học tập và rèn luyện nhân cách, phòng ngừa các tệ nạn trong một nhà trường cụ thể. Trung bình ở Mỹ cứ 250 học sinh có một tư vấn viên chăm sóc giáo dục và hỗ trợ giải quyết các vấn đề tâm lý xã hộI có liên quan.            Tuy vậy ở mỗi quốc gia có một cách nhìn nhận vai trò chức năng và cách tổ chức hệ thống tư vấn viên học đường khác nhau. Nhìn chung, tư vấn viên học đường là một nhà tư vấn tâm lý (tham vấn viên) vừa là nhà giáo dục làm việc trong trường học đem đến sự động viên cho tất cả học sinh sẵn lòng trong học tập, học nghề chuyên nghiệp; làm tăng năng lực cá nhân và xã hội, thông qua sự hỗ trợ tinh thần, sự dẫn đạo, thay đổi tình trạng có tính hệ thống, và cùng tham gia như là một thành viên của nhóm làm việc hợp tác với các hoạt động lợi ích khác của nhà trường trong chương trình phát triển toàn diện trường học. Trong tư vấn tâm lý học đường, qua tác động của tư vấn viên học sinh được tư vấn sẽ  tự mình thay đổi  tình  thế, chuyển biến quan niệm, nhìn thấy tính không phù hợp hoạt động của mình, và ra sức chuyển đổi.  Tiến trình đó chỉ có thể hoàn thành khi phát triển được mối quan hệ, thăm dò được hướng đi tốt. Khơi dậy được ý chí tự lực, tự quyết, giúp học sinh đó làm chủ được cảm xúc, thích nghi với hoàn cảnh mới, có hành động tích cực tạo ra các hoạt động phù hợp với điều mong đợi hơn.  Phía học sinh được tư vấn thường là một cá nhân, có những vấn đề riêng tư của một chủ thể cần được tăng cường khả năng giải quyết và thực hiện chức năng một cách thích hợp. Tư vấn viên tâm lý học đường có ba nhiệm vụ chính

Tư vấn học đường và môi trường giáo dục

 (1) Phát triển và quản lý chương trình  tư vấn học đường

ü  Trao đổi thường xuyên với lãnh đạo nhà trường, làm tốt thông tin môi trường giáo dục, nhận chỉ đạo mật thiết xây dựng lòng tin,và sự đoàn kết làm tốt ông tác giáo dục

ü  Truyền đạt mục tiêu chương trình tư vấn đến các thành viên giáo dục liên quan, đến nhà trường, phụ huynh, và lãnh đạo cộng đồng, doanh nghiệp…Phối hợp ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.

ü  Duy trì các nguồn lực và thông tin thường xuyên với các thành viên giáo dục của nhà trường, Người nắm được nhiều thông tin nội bộ, và diễn biến sử dụng nguồn nhân lực  lực sau đào tạo ở nhà trường .

ü  Duy trì và phát triển chương trình tư vấn học đường hiệu quả, chuẩn mực

ü  Phân bổ sự quan tâm và sử dụng thời gian tập trung cho công việc hướng dẫn học tập, giúp học sinh lập kế hoạch, bảo vệ học sinh (ít nhất 80%)

(2) Trực tiếp thưc hiện chương trình tư vấn học đường

Hướng dẫn học tập

ü  Trực tiếp hướng dẫn, và thường xuyên cộng tác với những nhà giáo dục trong nhà trường giúp học sinh theo kịp chương trình học tập.

ü  Giúp đỡ, bảo vệ các nhóm học sinh thực hiện nguyện vọng và giúp nhà trường thực hiện tốt mục tiêu đề ra.

ü  Hợp tác phát triển giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Giúp học sinh làm kế hoạch cá nhân cho đời mình

ü  Giúp đỡ cá nhân tất cả học sinh hay các nhóm học sinh riêng biệt xây dựng kế hoạch phát triển học tập, định hướng nghề nghiệp, xác định mục tiêu kế hoạch xây dựng nhân cách, học tập các kỹ năng xã hội …

ü  Xây dựng cơ sở dữ liệu chẫn đoán tâm lý chính xác và phù hợp.

ü  Luôn kết hơp chặt chẽ với các thành viên giáo dục của nhà trường.huy động mọi nguồn lực giúp đỡ học sinh vượt khó,

Bảo vệ, biện hộ và giúp đỡ theo yêu cầu học sinh

ü  Tư vấn trực tiếp cá nhân hoặc nhóm học sinh có nhu cầu tư vấn

ü  Trao đổi và liên hệ chặt với các thành viên giáo dục của nhà trường nhằm giúp đỡ học sinh theo yêu cầu.

Nhiệm vụ báo cáo phúc trình

ü  Báo cáo kịp thời, đúng hạn hoạt động của chương trình tư vấn

ü  Trao đổi thông tin về HS với các thành viên giáo dục nhà trường 

ü  Tham gia chương trình tập huấn nghiệp vụ

ü  Sử dụng tốt các nguồn lực, và thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ

ü  Luôn cập nhật hiểu biết về luật pháp, các quy định ,quy chế của ngành và của tổ chức

(3) Trách nhiệm giải trình 

ü  Sau mỗi năm học, tư vấn viên phải giải trình,  kiểm điểm  đánh giá tình hình và mức độ hiệu quả của quá trình thực hiện chương trình tư vấn.

ü  Rút kinh nghiệm, thu thập và phân tích các dữ liệu, đánh giá và định hướng hoạt động trọng yếu của chương trình tư vấn,

ü  Thông báo, trao đổi với các thành viên giáo dục của nhà trường.

ü  Giải trình những thành quả xây dựng, hướng dẫn thực hiện tốt việc học tập, thay đổi nhân cách và những trường hợp đã can thiệp có kết quả.

Tư vấn học đường còn chia theo cấp học: Tư vấn học đường bậc tiểu học; Tư vấn học đường bậc trung học cơ sở ; Tư vấn học đường bậc phổ thông trung học (cao đẳng đại học)

ü  Tư vấn học đường bậc tiểu học

      Tư vấn học đường bậc tiểu học cung cấp cho tất cả  học sinh trong trường dưới hình thức tư vấn cá nhân, tư vấn nhóm học sinh, tư vấn gia đình những thông tin, tư liệu và giúp đỡ, lắng nghe từ chuyện học tập, đến định hướng tương lai. Trong tư vấn tiểu học, tư vấn viên quan sát trẻ trong lớp học, trong vui chơi, hợp đồng trao đổi với thầy giáo, phụ huynh học sinh cùng đánh giá về những sức khỏe, sự thành tựu, những khó khăn có vấn đề, cùng những nhu cầu tối thiết riêng biệt của bé, tham gia với nhà trường đảm bảo khả năng học tập của bé là phù hợp về mặt chương trình và nhu cầu phát triển; luôn tiếp xúc cung cấp thông tin về tình hình thực tế được đánh giá một cách khoa học và hỗ trợ xây dựng kế hoạch phát triển, phát huy những ưu điểm, những nguồn lực tiềm ẩn của học sinh. Điều này rất quan trọng khi trẻ chuyển từ tiền học đường vào trường tiểu học và từ trường tiểu học sang trường trung học cơ sở.

ü  Tư vấn học đường bậc trung học cơ sở

            Tư vấn học đường cấp trung học cơ sở cũng như tư vấn học đường cấp tiểu học, nhưng nhiều chuyên đề được nhấn mạnh khai thác các nguồn lực tự thân của học sinh , của gia đình và xã hội, giúp  học sinh học tập, giải quyết vấn đề chọn ban, phân luồng học sinh định hướng chọn nghề, chọn trường phổ thông trung học, trường nghề, trường trung học nghề, trung học chuyên nghiệp, nhắm tới trường cao đẳng, đại học ..nói chung tư vấn học đường ở cấp học này chú trọng tư vấn học tập, tư vấn tình cảm và nhất là tư vấn hướng nghiệp (bao gồm tư vấn tâm lý và hướng dẫn thông tin hướng nghiệp). Giúp học sinh định hướng vào loại hình trường lớp tiếp theo sau trung học cơ sở hay định hướng nghề nghiệp liên quan đến các tiêu chí yêu cầu đầu vào của trường nghề , đến khả năng tài chính, kể cả thông tin tìm việc, thông tin về các chương trình học việc tại các công ty, xí nghiệp, cơ quan có nhu cầu. Giúp học sinh hiểu biết các vấn đề kinh tế xã hội, những vấn đề liên quan đến hành vi, nhân cách cá nhân để dễ dàng tìm việc; Chú trọng các vấn đề tư vấn bảo vệ và phát triển học sinh, động viên và đẩy mạnh sự trưởng thành của học sinh về mặt nhân cách, quan hệ xã hội, và tinh thần, khả năng học tập, giúp cho chúng hiểu biết, thực hành tốt kỹ năng sống, vượt qua những khó khăn trở ngại trước khi bị rơi vào tệ nạn ( uống rượu, thuốc lá, ma túy…), vào sự thất bại. Giúp trẻ thoát khỏi sự lạm dụng từ trong gia đình, hoặc do người ngoài gây hại…

 Tư vấn học đường và môi trường giáo dục

ü   Tư vấn học đường bậc phổ thông trung học

            Tư vấn học đường bậc phổ thông trung học, đi sâu hơn về hướng dẫn cách học tập, hứng thú đến trường, vấn đề học tập đối với những môn học ưa thích của học sinh, giúp tất cả  học sinh có cơ hội đi lên hướng nghiên cứu lý thuyết hay hướng thực hành, bằng vào sự theo dõi, giúp đỡ, đánh giá khách quan về tiềm năng và các nguồn lực có được từ cá nhân gia đình và yêu cầu tình hình nhân lực kinh tế, xã hội, môi trường. Đặc biệt quan tâm hướng phát triển nghề nghiệp, nhân cách và trí tuệ.   Những học sinh có nguy cơ bỏ học lao động sớm được tư vấn viên chăm sóc giúp đỡ bằng nhiều nguồn lực của nhà trường, gia đình và cộng đồng. Những học sinh có nguy cơ rơi vào tệ nạn xung đột, bạo hành, uống rượu, cờ bạc, ma túy, bị lạm dụng tình dục, lạm dụng lao động… được tư vấn viên học đường phát hiện sớm bảo vệ, giúp đỡ, hướng dẫn chữa trị, tránh xa tệ nạn.

  Tóm lại, tư vấn viên học đường ngày nay hoạt đông như một giáo dục viên, một nhân viên công tác xã hội trong nhà trường, đã thật sự góp sức cải thiện môi trường giáo dục vốn bị dồn nén bởi kỷ luật hình thức, giám hộ nặng nề của gia đình, hệ thống giám thị, tổng giám thị của nhà trường, thiếu thông tin ngoài xã hội, chưa quan tâm tạo cho học sinh bản lĩnh, trang bị những kỹ năng cần thiết ứng phó trong cuộc sống …

  1. Chương trình đào tạo tư vấn viên học đường:  Ở Việt Nam vào những năm 1977-1980 nhà trường bắt đầu quan tâm tư vấn hướng nghiệp. Tính đến năm 1996, cả nước đã có 320 Trung tâm Kỹ thuật Tổng hợp Hướng nghiệp. Mỗi trường PHTH đều có tổ Tư vấn Hướng nghiệp,  Phải đợi đến năm 2005 Bộ GDĐT mới có hướng dẫn ban đầu về tư vấn tâm lý và hướng nghiệp cho học sinh và sinh viên, bước đầu hình thành hoạt động tư vấn học đường trong trường PTCS, PTTH,  Tuy vậy, sự quan tâm tổ chức tư vấn tâm lý cho học sinh, bắt nguồn từ các hoạt động tư vấn tâm lý trẻ em từ năm 1997 của UBBVCSTE VN, với sự giúp sức của Quỹ Nhi đồng LHQ tại Việt Nam (UNICEF.VN).Vào năm 2000, Văn phòng Tư vấn trẻ em – UBDSGĐTE, TpHCM- kết hợp với các Phòng GDĐT Quãn,Huyện và một số trường học từng bước đã thành lập các Phòng tư vấn tâm lý học đường trong nhà trường,(tính đến năm 2005 được 19 trường).Từ đó .một số trường tiên phong mở phòng tư vấn học đường. Nhiều cuộc hội thảo khoa học TL-GD bàn về vấn đề tư vấn tâm lý và tâm lý học đường được mở ra trên quy mô thành phố và cả nước .Năm 2003, hội thảo “Nhu cầu tư vấn học đường tại Tp. HCM” được Viện Nghiên cứu Giáo dục, trường ĐHSP Tp. HCM tổ chức. Năm 2005,  với sự hỗ trợ của UBDSGĐTE.TpHCM và UNICEF, Văn phòng Tư vấn trẻ em Tp. HCM đã tổ chức hội thảo “Kinh nghiệm bước đầu thực hiện mô hình tư vấn trong trường học.”. Năm 2006, với sự tài trợ của Trung tâm Nghiên cứu-tư vấn công tác xã hội và phát triển cộng đồng, Hội Khoa học TLGD Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học quốc gia tại Tp HCM với chủ đề “ Tư vấn tâm lý giáo dục - lý luận, thực tiển và định hướng phát triển”. Năm 2008, Hội Khoa học TLGD Việt Nam lại mở hội thảo ở Đồng Nai với chủ đề “Giáo dục đạo đức học sinh, sinh viên ở nước ta: Thực trạng và giải pháp”. Đề cập đến giải pháp triển khai mô hình giáo dục tư vấn tâm lý và xây dựng nội dung giáo dục tâm lý ứng xử qua tư vấn học đường. Các tỉnh thành  Tây Ninh, Khánh hòa, Hậu Giang, …phối hợp với Trung tâm ứng dụng TL-GD Phía Nam, hưởng ứng tinh thần công văn số 30-2009/CV-TWH của chủ tịch Hội KHTL-GD VN Phạm Minh Hạc phát huy kết quả của cuộc hội thảo khoa học nói trên, đứng ra tổ chức các lớp bồi dưỡng Kỹ Năng Tư vấn Tâm lý trong trường học, đẩy mạnh việc phổ biến rộng rãi tri thức khoa học TL-GD trong nhà trường, tạo điều kiện cho các trường học thành lập phòng tư vấn học đường. 

      Về phía Bộ GDĐT, từ năm 2005 theo tinh thần công văn 2564/HSSV ngày 5/4/2005 và công văn 9971/BGD&ĐT, ngày 28/10/2005) của Bộ GDĐT, xác định “Tư vấn cho học sinh, sinh viên là phương pháp tác động mang tính định hướng giáo dục tới những học sinh, sinh viên đang có những khó khăn tâm lý, tình cảm, những bức xúc của lứa tuổi cần được giải đáp, những vướng mắc trong học tập, sinh hoạt, trong hướng nghiệp, trong tìm kiếm việc làm…”. Cũng từ năm 2005, với sự chỉ đạo đầy quyết tâm của Sở GDĐT TpHCM, hầu hết các trường công lập trên địa bàn đã có bộ phận tư vấn học đường.                                                                                                                                            Các trường đại học như đại học KHXH &NV, Đại học Mở, Đại học Văn Hiến Đại học Sư Phạm, TpHCM; Đai học Sư Phạm, Đại học Khoa học Giáo dục, Dại học Quốc Gia Hà Nội. có khoa tâm lý giáo dục, khoa xã hội, công tác xã hội cũng mở các chứng chỉ, học phần tư vấn tâm lý, tư vấn tâm lý trong trường học…

       Hiệu quả trước mắt là nhờ tính nhân văn của hoạt động tâm lý trong nhà trường làm cho nhà trường dân chủ hơn, trở nên thân thiện hơn trong quan hệ: thầy trò, quan hệ tình bạn, tình yêu - được các phụ huynh ghi nhận và ủng hộ. Mối quan hệ giữa 3 mội trường giáo dục đực thật sự cải thiện,  

Tài liệu tham khảo

  -Nguyễn thị Hường (2005) Giải pháp quản lý hoạt động tư vấn học đường ở trường THCS quận Bình Thạnh, thành phồ Hồ Chí Minh, Viện Chiến lược và Chương trình Giáo dục.    

-Schmidt, J. J. (2003). Counseling in Schools - Essential Services and Comprehensive Programs. Pearson Education

- Parsons, R. D., Kahn W. J. (2005). The School Counselor as Consultant - An Intergrated Model fro School-Based Consultation. Thomson

-Narayana S.(1981) Coụnseling Psychology, McGraw-Hill Publishing Co

Ghi chú : * PGS TS Lê Sơn , TS Lê Hồng Minh - TT Ứng dụng TLGD Phía Nam,

Các bài viết khác
  • Dự án Truyền thông vì cộng đồng
  • Tư vấn tâm lý học đường
  • Bill Gates on energy: Innovating to zero!
Doanh nghiệp tài trợ
  • Lợi ích của Tư vấn học đường
  • Khóa học tư vấn tâm lý
  • TS Bùi Quang Xuân
    Đơn vị công tác: Giảng viên chính Học viện chính trị Quốc Gia, Phó hiệu Trưởng trường Công nghệ Đồng Nai
  • PGS.TS Lê Sơn
    Đơn vị công tác: Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện EBM
  • TS. Lê Hồng Minh
    Đơn vị công tác: Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Giáo Dục & Quản Trị Kinh Doanh (EBM)
  • Ths Trần Hữu Đức
    Đơn vị công tác: Thạc Sỹ Trần Hữu Đức - Giảng viên, huấn luyện & tư vấn
  • GV Nguyễn Quốc Thắng
    Đơn vị công tác: Giảng viên triết học, tâm lý học ĐH Bách khoa - Đại học Y Dược,...
ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC
Danh sách khóa học
HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN
  • Hotline
    0902 454 006
  • Hỗ trợ chung
    08. 3810 8367